ارسال مقاله

شماره 24 / دوره ششم

کاور نشریه

ضمن عرض تبریک خدمت پژوهشگرانی که مقالات ارسالی آنها در این شماره مورد پذیرش سردبیر و هیأت داوران قرار گرفت. لازم به ذکر است به تمامی مقالات پذیرفته شده در این نشریه گواهی‌نامه مخصوص پذیرش مقاله (همراه با هولوگرام طلایی و مهر برجسته) تقدیم می‌شود و تمامی مقالات در سایت‌ها و پایگاه‌های معتبر ملّی و بین‌المللی همچون سیویلیکا، نورمگز، مگیران، تی‌پی‌بین، کنف‌پیپر، آکادمیا، آی‌سی‌آی جورنال، پرتال جامع علوم انسانی، مندلی و چندین پایگاه معتبر خارجی نمایه و درج می‌گردند. 

دانلود تمامی مقالات از این سایت رایگان می‌باشد. جهت مطالعه و دریافت متن کامل هر مقاله (در لیست زیر) روی آیکن دانلود کلیک کنید.

اقتصاد مقاومتی راهکاری برای مقابله با تحریم بانکی ایران

زاهد ملکی / کارشناس ارشد حقوق عمومی
چکیده مقاله
حقوق در تمام عرصه های اجتماع بشری تسری پیدا کرده است و ساختار های اجتماعی نیز از این موضوع جدا نبوده اند، لذا با گسترش و پیشرفت ساختارهای پولی و مالی و تقویت نظام بانکداری، بانک های مرکزی جایگاه ویژه ای در ساختار حکومت ها بدست آورند. برای بانک مرکزی اهدافی پیش بینی شده است که تحقق اهداف در ساختارهای مختلف پولی و مالی متفاوت است، بررسی ساختار و عملکرد بانکهای مرکزی و میزان دست یابی این بانک به اهداف آن مشخص می نماید که بانکهای مرکزی که استقلال بیشتر ی دارند، از عملکرد مطلوب تری نسبت به بانکهای وابسته به نهادهای سیاسی برخوردارند، به نظر می رسد تعیین اثرگزاری میزان استقلال بانک مرکزی بر مباحثی مانند مصونیت در مقابل تحریم های بانکی مجامع بین المللی امر روشنی نباشد زیرا در بررسی تحریم های بانکی علیه کشورمان همواره با بهانه جویی های مختلف سیستم بانکی ما را مورد تحریم قرار دادند. لذا ضمن تقویت بانک مرکزی مستقل با رفع موانع و مشکلات حقوقی و قانونی؛ باید به بهره برداری ظرفیت های موجود در اقتصاد مقاومتی به عنوان راهکاری برای مقابله با تحریم های بانکی باهدف توجه به ظرفیت مولفه های بومی اقتصاد، و مقاوم سازی در مقابل تکانه های داخلی و خارجی توجه جدب تری شود.
واژگان کلیدی: استقلال بانک مرکزی ، تحریم بانکی، سیاست های پولی و مالی، اقتصاد مقاومتی
دانلود

وجوه افتراق و اشتراک سند رسمی و الکترونیک

فاطمه لروند / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
همانطور که در تعریف سند الکترونیک بیان گردید، هر داده یا پیامی که به صورت الکترونیکی از هر دستگاهی که این امکان را دارا باشد ارسال و دریافت شود، با لحاظ شرایط قانونی، قابل استفاده در مقام دعوا و دفاع بوده و در دادگاه قابل استناد است. برخی از کاربران به دلیل نداشتن اطلاعات و آگاهی لازم، بر این تصور هستند که اسناد الکترونیک کاربرد چندانی به هنگام طرح دعاوی حقوقی و دفاع در مقام دعوا نداشته و عملا قابل انکار هستند. اما این در حالی است که تنها ماهیت این اسناد است که الکترونیکی بوده و حالت پیام دارد؛ گرچه قانون تجارت الکترونیکی (۱۳۸۲) و حتی قانون جرایم رایانه ای (۱۳۸۹) اصل اعتبار اسناد الکترونیک را تایید کرده و مشکلی از این لحاظ در استناد به اینگونه ادله نیست، ولی در عین حال این مطلب از چند جهت قابل بررسی است. اول از نظر ماهیت و در نتیجه حوزه شمول عنوان سندیت به آنها. دوم به لحاظ کم و کیف مواد قانونی مربوط و نقاط قوت و ضعف آنها . سوم ناتوانی سطح فناوری در پاسخگویی به استانداردهای دقیق حقوقی در اصالت سند در برابر کپی. مقاله حاضر به هر سه مطلب فوق خواهد پرداخت و پیشنهادهایی را نیز برای اصلاح قانون ارائه خواهد داد.در پی پرداخت به این مطالب به وجوه افتراق واشتراک سند عادی و الکترونیک نیز پی خواهیم برد.
واژگان کلیدی: ادله اثبات، سند الکترونیک، امضای الکترونیک، اصالت سند
دانلود

صلاحیت هیات های نظارت در ثبت اسناد و املاک

مجتبی عوضی نژاد / دانشجوی دکتری حقوق عمومی
چکیده مقاله
هیات نظارت ثبت بر طبق قانون ثبت هیاتی است که تشکیل شده از معاون کل ثبت و رییس اداره امور املاک و یک نفر از اعضاء اداره کل ثبت به تشخیص وزیر عدلیه. طبق ماده ۶ اصلاحی قانون ثبت این هیات نظارت ثبتی برای رسیدگی به اختلافات و اشتباهات حاصله در امور مربوطه به ثبت املاک و ثبت اسناد و تشخیص وقوع و موثر بودن اشتباه و رفع اختلاف و اخذ تصمیم مقتضی تشکیل شده است که البته علاوه بر هیات نظارت هیاتی به عنوان شورای عالی ثبت نیز در اداره کل ثبت تشکیل می شود. هیات نظارت ثبت، یکی از مراجع رسیدگی تخصصی و مهم به دعاوی و اختلافات ثبتی است. مواردی که رسیدگی به آن در صلاحیت هیات نظارت ثبت، قرار داده شده است حتی از صلاحیت رسیدگی دادگاه ها نیز خارج است. منظور از صلاحیت و وظایف در واقع بدین معناست که زمانی که هیات نظارت ثبتی در اداره کل ثبت تشکیل می شود در واقع تشکیل شده است که بیان کننده وظایف و صلاحیت های آن است و به طور کلی می توان گفت در مسائل و اختلافات ثبتی هر گاه اشتباه از سوی خود تقاضا کننده ثبت ناشی شده باشدرسیدگی به آن در صلاحیت این هیات است. همچنین هرگاه اشتباه از عملیات مامورین ثبت ناشی شده باشد آن اشتباه باید بعد از اتمام عملیات تحدید حدود هر ناحیه به وسیله اعلان اصلاحی تصحیح شود در این صورت معترض می تواند برای اعتراض به هیات نظارت مراجعه نماید تا هیات به بررسی موضوع بپردازد که آیا اشتباهی صورت گرفته و تاثیر آن به چه میزان است. رای هیات نظارت ثبت اسناد و املاک قاطع است.
واژگان کلیدی: هیات نظارت، حقوق ثبت، اختلافات ثبتی، ثبت اسناد و املاک، سند
دانلود

تحلیل اصول و ویژگی های حقوقی مالیات بر ارزش افزوده

مجتبی عوضی نژاد / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
ارزش افزوده که در زبان انگلیسی با عنوان Value added شناخته می شود، به ارزشی گفته می شود که در فرآیند تولید یک محصول به کالای واسطه ای یا همان مواد اولیه محصول اضافه می شود. البته ارزش افزوده مختص به یک کالا نیست، بلکه به فرآیند تولید مرتبط است. در یک تعریف دقیق ارزش افزوده به افزایش ارزش پولی کالا در طی مراحل تولید گفته می شود. با عبور یک کالا از هر مرحله از تولید محصول ارزشی به کالا اضافه می شود که به آن ارزش افزوده می گوییم. ارزش افزوده را می توانیم برابر با اختلاف بین ارزش محصول تولید شده با مجموع ارزش مواد اولیه یک محصول بدانیم که گزارش ارزش افزوده را تشکیل می دهد. مالیات بر ارزش افزوده مالیاتی است که در طول فرآیند تولید و خدمات از محل تولید تا فروش کالا به مشتری نهائی، مرحله به مرحله اخذ می شود. مالیات ارزش افزوده برای مصرف طراحی شده است که مصرف کنندگان آن را در زمان خرید خود می پردازند که این مالیات توسط فروشندگان جمع آوری شده و از این طریق در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار می گیرد. این مالیات به صورت غیر تصاعدی در این زنجیره قرار دارد: واردات، تولید، توزیع و مصرف که نهایتا مصرف کنندگان پرداخت کننده آن هستند. در این مالیات، نباید مالیاتی توسط تولید کنندگان پرداخت شود و باید مصرف کننده نهایی فقط این مالیات را بپردازد؛ بنابراین تولیدکنندگان پرداختی و مالیاتی که بابت خرید مواد اولیه و سایر کالاها را انجام داده اند از خریداران دریافت کرده و مابه التفاوت را به دولت پرداخت می کنند.
واژگان کلیدی: مالیات، ارزش افزوده، نظام مالیاتی، فروشنده و خریدار، درآمد خالص
دانلود

بررسی، تحلیل و تبیین تاریخچه ی اعلامیه ی جهانی حقوق بشر با نگاهی به چالش ها و مشکلات پیش رو

مجتبی عوضی نژاد / نویسنده مسئول
عاطفه امینی نیا / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
حقوق بشر اصول و قواعد منظمی است برای به سامان کردن رابطه افراد دهد. جامعه با یکدیگر و با دولت و روابط انسان ها و ملت ها در صنحنه ی بین المللی با یدیگر، حقوق بشر معیار نخستین و اصلی برای تنظیم رابطه ی اجتماعی انسان ها و ملت ها با یکدیگر در جهان است. سخن گفتن از حقوق بشر مقدم بر این مطلب است که انسان ها تاریخ کدام فرهنگ و یا دین هستند. چه نژاد و چه ملتی دارند، در شرق عالم زندگی می کنند یا در غرب عالم. بحث از حقوق بشر به بحث ادیان مختلف، فرهنگ های مختلف، قومیت های مختلف و مانند این ها مقدم است. حقوق بشر در دنیای امروز به این جهت مطرح شده که به ستم گری ها، خدمت ها، جنگ ها و خون ریزی ها که در طول تاریخ بشر به عنوان های مختلف و تحت نام دین، نژاد، ملیت و هر عنوان دیگری واقع شده به صورت نسبی پایان داده شود. به همین منظور در این مقاله قصد داریم به بررسی، تحلیل و تبیین تاریخچه ی اعلامیه ی جهانی حقوق بشر با نگاهی به چالش ها و مشکلات پیش رو بپردازیم.
واژگان کلیدی: حقوق بشر، اعلامیه جهانی، حقوق بین الملل، عدالت جهانی
دانلود

نقد و بررسی جرم کلاهبرداری رایانه ای و راهکارهای مقابله با آن

حسین یار احمدی / نویسنده مسئول - استادیار موسسه آموزشی مجازی عالی فاران مهر دانش موسسه آموزشی عالی مجازی فاران مهر دانش
محبوبه براتی بارویی / دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی موسسه آموزشی مجازی عالی فاران مهر دانش
چکیده مقاله
طبق ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیکی مصوب ۱۳۸۲ هرکس در بستر مبادلات الکترونیکی با سواستفاده و یا استفاده غیر مجاز از داده ها برنامه ها و سیستم های رایانه ای و وسایل ارتباط از راه دور و ارتکاب افعالی نظیر ورود، محو، توقف، مداخله در عملکرد برنامه یا سیستم رایانه ای و غیره دیگران را بفریبد و یا سبب گمراهی سیستم های پردازش خودکار و نظایر آن شود و از این طریق برای خود یا دیگری وجوه، اموال یا امتیازات مالی تحصیل کند و اموال دیگران را ببرد مجرم محسوب و علاوه بر رد مال به صاحبان اموال به حبس از یک تا سه سال و پرداخت جزای نقدی معادل مال ماخوذه محکوم میشود، کلاهبرداری رایانه ای باید به تحصیل مال یا منفعت یا خدمات مالی یا امتیازات مالی بینجامد. این تحصیل می تواند برای خود مرتکب یا دیگریدباشد. دیگری، کسی است که مرتکب تحصیل را برای وی خواسته باشد، در این مقاله روش های حفاظت از سیستم رایانه ایی شیوه مقابله با آن ، پیشگیری کیفری و صلاحیت رسیدگی دادگاهها به جرایم رایانه ای مورد بررسی قرار گرفته است.
واژگان کلیدی: کلاهبرداری، رایانه ایی، جرایم، صلاحیت، مال
دانلود

مطالعه ای پیرامون ابعاد تاثیرپذیری پرونده های کیفری از رسانه ای شدن اخبار و بازتاب آن بر رسیدگی قضایی

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
فاطمه نوروزی / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
بازنمایی رسانه ای جرائم موجب می شود که افکار عمومی مطالباتی همسو با محتوای رسانه ها از مقامات عدالت کیفری داشته باشند و با توجه به اهمیت سیاسی پیدا کردن این خواسته ها مسئولین عدالت کیفری در مراحل مختلف ازجمله تعیین مجازات، از خواسته های عمومی در تصمیم گیری های خود تاثیرپذیرند. بر این مبنا پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این پرسش ها می باشد: ۱ پردازش جرم در رسانهها تا چه اندازه با واقعیتهای موجود در پروندههای جنائی انطباق دارد؟ ۲ رسانه ای شدن جرم چه تاثیری بر نحوه رسیدگی به آن جرم دارد؟ ۳ رسانه ای شدن جرم چه تاثیری بر تعیین نوع و میزان مجازات نسبت به متهم آن دارد؟ فرضیات اولیه قابل ارائه نیز بدین شرح است: ۱ به نظر میرسد که رسانهها در انتخاب و بازتاب اخبار و رویدادهای جنائی تنها بر جنبههای خاصی از حوادث جنائی تاکید میکنند و شیوه انعکاس این رویدادهای جنائی با واقعیتهای مجرمانه انطباق ندارد. ۲ به نظر میرسد که رسانهای شدن جرم پیامدهایی از قبیل افزایش رسیدگی های عجولانه، کاهش کیفیت دادرسی، نادیده انگاشتن برخی از حقوق دفاعی متهم و نیز نقض حریم خصوصی اصحاب دعوی را به دنبال خواهد داشت. ۳ به نظر میرسد متهمان پروندههای جنائی که جنبه رسانهای پیدا میکنند ازنظر کمی و کیفی با قرارهای تامینی و مجازات شدیدتری روبه رو میشوند. در این تحقیق تعدادی از پرونده های کیفری که جنبه رسانهای پیداکرده اند مانند پرونده قتل میدان کاج سعادت آباد تهران، متهم معروف به خفاش شب، متهم معروف به عقرب سیاه و مفاسد اقتصادی انتخاب شده اند و برای مقایسه تاثیرگذاری رسانه ای شدن جرم بر رسیدگی کیفری و تعیین مجازات مورد ارزیابی قرار گرفتند.
واژگان کلیدی: رسانه، افکار عمومی، انعکاس، جرم، پرونده کیفری، مجازات و کیفر
دانلود

قواعد حقوق بین الملل در راستای بهره برداری از منابع نفتی در مناطق دریایی

محسن سیرغانی / نویسنده مسئول - استادیار و عضو هیات علمی گروه حقوق دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
رضا جلیلیان / مدرس دانشگاه دانشجوی دکتری حقوق بین الملل دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده مقاله
منابع نفتی به عنوان مهمترین منبع انرژی دارای سهم ۹۷ درصدی در صنعت حمل و نقل، سهم ۳۳ درصدی در بخش صنعت و سهم ۶ درصدی در صنعت تولید برق جهان است و بدین واسطه بهره برداری از میادین نفتی از اهمیت بسیار بالایی در حقوق بین المل به شمار می رود. حقوق بین الملل دارای چارچوب حقوقی در خصوص بهره برداری از میادین مشترک نفتی است. اگرچه تمام ابعاد و وجوه این چارچوب روشن نبوده و ابهاماتی در این زمینه وجود دارد، لیکن معاهدات دو جانبه و رویه دولتها و پاره ای از احکام مقرر در برخی از معاهدات چند جانبه مبین وجود یک قاعده عرفی مبنی بر همکاری در این خصوص است.قاعده ای که در کلیت خود شامل توسعه مشترک ویکی سازی این منابع می گردد، اما لزوما منجر به این دو شق نمی شود. به دیگر سخن، قاعده عرفی موجود متضمن همکاری دولتها و منع بهره برداری یک جانبه است ولی شکل خاصی از همکاری را پیش بینی نمی کند. کاهش ذخایر نفتی در خشکی و پیشرفت تکنولوژی، موجب تمرکز بسیاری ازکشورها بر منابع واقع در مناطق دریایی شده است. در بسیاری از مناطق جهان دولت ها دارای اختلاف در تعریف مناطق دریایی بوده و به عبارتی تحدید حدود دریایی صورت نگرفته است و به تبع آن نحوه بهره برداری از میادین نفتی در این مناطق و همچنین منابع نفت وگاز فرامرزی ممکن است موجب تشدید اختلافات شود.درنتیجه، این سوال مطرح می شود که قواعد حقوق بین الملل در راستای بهره برداری از منابع نفتی در مناطق دریایی بر چه مبنایی استوار است. در پژوهش حاضر قصد داریم به پاسخ به سوال مطروحه بپردازیم و ابعاد حقوقی موضوع مذکور را مورد مداقه قرار دهیم. روش تحقیق از نوع تحلیلی-توصیفی بوده و ابزار گردآوری داده ها فیش برداری می باشد
واژگان کلیدی: منابع نفتی، مناطق دریایی، حقوق دریاها، مخازن دریایی، حقوق بین الملل دریاها، نفت و گاز
دانلود

بررسی و تحلیل کلاهبرداری به واسطه استفاده از سکه های تقلبی

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
سیدمحمد نبوی / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
همانطور که می دانیم جعل یا تقلب بحث جدیدی نیست و از ابتدای پیدایش اشیاء گران قیمت و اوراق بهادار همواره عده ای در پی سوء استفاده از آنها بوده اند. تقریبا تمام کشورهای دنیا با چنین معضلی مواجه هستند، و در تمام زمینه ها از جمله اسکناس، اسناد بهادار و سکه همواره چنین تقلبات و جعل هایی وجود داشته است. متاسفانه برخی افراد سودجو به واسطه اعمال متقلبانه و فریب کارانه و با استفاده از سکه های تقلبی اموال دیگران را می ربایند و در فرض مطروحه مرتکب دو جرم از نوع تعدد مادی می شوند. جرم اول ضرب سکه و جرم دوم کلاهبرداری می باشد. در پژوهش حاضر که به روش تحلیلی-توصیفی نگارش شده است قصد داریم به بررسی و تحلیل کلاهبرداری به واسطه استفاده از سکه های تقلبی بپردازیم. روش گردآوری اطلاعات و داده ها از نوع فیش برداری و استفاده از کتب، مقالات و پایان نامه های مرتبط با موضوع پژوهش حاضر است. در پایان این مقاله پیشنهاداتی در راستای پیشگیری از ارتکاب این جرم ارائه داده ایم که ان شالله شاهد ارتکاب چنین جرایمی در آینده نباشیم.
واژگان کلیدی: ضرب سکه، کلاهبرداری، ربودن مال دیگران، سکه های تقلبی، کلاهبردار، ضرب مسکوک
دانلود

بررسی مشروعیت عقد اجاره و ابضاع با تکیه بر مقایسه کتب کنزالعرفان، مسالک الافهام الی آیات الاحکام و آیات الاحکام

زهیر نصرتی / دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق دانشگاه رازی کرمانشاه
چکیده مقاله
در شریعت اسلام عقود فراوانی وجود دارد که هر کدام از آنان آثار و شرایط خاص خود را دارد که دو نوع از آن عقود، عقد اجاره و ابضاع می باشد، برای مشروعیت این عقود ادله نقلی و عقلی فراوانی ذکر شده است است لکن در نوشته حاضر سعی بر این شده است که از منظر قرآن کریم آن هم با مقایسه و بررسی آیات مرتبط با اجاره در کتب کنزالعرفان، مسالک الافهام الی آیات الاحکام و آیات الاحکام، مشروعیت این عقود اجاره مورد بررسی قرار گیرد
واژگان کلیدی: اجاره، اجیر، اصالت عدم النسخ، حفظ نظام بشری، اجرت المثل، تبرعا
دانلود

بررسی و شناخت مصادیق بزه دیدگی زنان در دیوان بین المللی کیفری با مداقه در دسته بندی خاص سازمان ملل

حسین یار احمدی / نویسنده مسئول
مرضیه سلیمانی / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
یافته های جرم شناختی و بزه دیده شناختی نشان داده اند که برخی افراد به دلیل خصوصیات خاص زیست شناختی، روان شناختی و اجتماعی، بیش تر از سایرین در معرض بزه دیدگی قرار دارند و بزه دیدگان بالقوه آسیب پذیرتری در برابر بزه کاران بالقوه محسوب می شوند. زنان به دلیل ضعف قوای جسمانی و وضعیت اجتماعی خاصی که در آن به سر می برند در این چارچوب قرار می گیرند. بزه دیدگی زنان یکی از معضلات بزرگ و قدیمی در عرصه های ملی و بین المللی بوده است که موضوع خشونت و بزه دیدگی علیه زنان را می توان به سه دسته عمده تقسیم کرد. با این حال باید توجه داشت که مسایل مذکور صرفا در انحصار موضوع خشونت علیه زنان قرار نداشته و بر هرگونه جنسیتی اعم از زن یا مرد قابل تسری است. بدین ترتیب و با توجه به توضیح گفته شده، در مقاله حاضر صرفا مرکز توجه بر مسئله قابلیت استناد آن بر زنان است. این سه دسته عمده که دسته بندی کلی و عام بزه دیدگی علیه زنان می باشد عبارتند از: الف) جنایات بر ضد تمامیت جسمی و روحی؛ ب) جنایات ضد آزادیهای افراد؛ ج) سایر اعمال ضد بشری. البته باید توجه داشت تشدید کیفر بزه کاران به دلیل زن بودن بزه دیدگان هرگز به عنوان یک سیاست منسجم و هماهنگ در سیاست کیفری ایران، اتخاذ نشده و در مواردی به ویژه در تعرضات جسمانی علیه زنان، عکس آن عمل شده است. به هرصورت به دلیل اهمیت این موضوع قصد داریم در این مقاله به بررسی و شناخت مصادیق بزه دیدگی زنان در دیوان بین المللی کیفری با مداقه در دسته بندی خاص سازمان ملل بپردازیم.
واژگان کلیدی: بزه دیدگی زنان، خشونت علیه زن، سازمان ملل، تبعیض جنسیتی، دیوان بین المللی کیفری، حقوق زنان
دانلود

سیاست کیفری ایران در راستای جرائم مالی و اقتصادی در نظام حقوق جزایی

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
سارا خامه ای / دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی
چکیده مقاله
جرایم مالی جرایمی هستند که دربرابر اموال انجام می شود و دربرگیرنده تبدیل غیرقانونی مالکیت اموال (متعلق به یک نفر) به استفاده و منفعت شخصی است. جرائم اقتصادی بعضا میتواند به نظام اقتصادی کشور لطمه جدی وارد نماید و اعتماد را در میان مردم از بین ببرد. لذا حساسیت اینگونه پرونده ها بسیار زیاد می باشد. جرائم اقتصادی از محدود جرائمی است که علیرغم سنتی بودن برخی از مصادیق آن، مورد توجه حقوقدانان در دهه های اخیر قرار گرفته است. شناسایی این مفاسد و جرم انگاری در خصوص آن از دغدغه های قوه مقننه کشورها است. واضح است قانونگذاری ایران در خصوص جرائم اقتصادی سیاستی منسجم و در چارچوب قوانین مصرح و مدون اتخاذ ننموده و بر این اساس در حقوق کیفری ایران عنوان مستقلی به نام جرائم اقتصادی مشهود نیست و از طرفی گسترش پرونده ها وعدم تبیین جامع ومانع از این مفهوم درجرایم اقتصادی در نتیجه به تبع این خلا تقنینی سیاست جنایی قضایی و اجرایی نیز با رویه های متفاوت و مراجع تصمیم گیری مختلف رو به رشد است. جرایم و مفاسدی چون رشوه اختلاس، قاچاق کالا، تجارت غیر قانونی ارز، جعل اسناد و مدارک (بویژه جعل اسناد و اوراق بهادار)، کلاهبرداریهای بزرگ اقتصادی، عدم پرداخت مالیاتهای صادراتی، پول شویی و دهها مفسده دیگر اقتصادی به اشکال متنوع ظهور و خودنمایی کرده و این سازماندهی دارای خصایص متنوعی چون شبکه ای و باندی بودن، سازمان یافتگی، کلان و عمده بودن و بویژه مبتنی بر تغییرات اجتماعی استوار گردیده است، بگونه ای که جملگی اوصاف جرایم یقه سفید ها که از آن به جرایم فسفری تعبیر می گردد را در این جرایم شاهد و ناظر هستیم و به عبارتی خصیصه و مولفه تمامی جرایم اقتصادی « حرفه گرایی مجرمانه » در تحقق آن می باشد.
واژگان کلیدی: جرائم اقتصادی، سیاست کیفری، سیاست جنایی ایران، پیشگیری از جرم اقتصادی
دانلود

جایگاه حقوق شهروندی در نهج البلاغه

رضا طاهری کدخدا / پژوهشگر محقق
سینا قلفی / نویسنده مسئول
چکیده مقاله
نهج البلاغه در بخش هایی مفهوم حق را مورد توجه قرار داده است. این مفهوم، آنگاه اهمیت می یابد که با تاکید بر عملی شدن از جانب امام علی(ع) روبرو می شود. حاکمیت سیاسی حضرت بستر مناسبی برای درک آن بخش از سخنان ایشان فراهم آورد که دخالت سیاسی را برای کسب قدرت محقق کرده و توجیه پذیر می سازد. حقوق شهروندی از جمله مفاهیمی است که در صورت تحقق، اخلاق ویژه ای را به ارمغان می آورد و به اصلاح و پویایی جامعه کمک خواهد کرد. این مفهوم به خصوص از حیث اهمیت انسان و رعایت اصل تساوی مورد توجه قرار می گیرد و شامل دو طیف موافقان و مخالفان می شود. رابطه متقابل اجتماعی که از لوازم شهروندی است، با اعتلای حق در جامعه تبلور می یابد. اگر مفاهیم مذکور که در نهج البلاغه مطرح شده اند، گرایش به برقراری حقوق انسان به عنوان شهروند دارند، در مغرب زمین پس از گذشت یک هزاره و با افت و خیزهای فراوان به تازگی مطرح شده اند. نهج البلاغه نگاه فراگیری درباره حقوق شهروندی ارائه می دهد که نه از روی عاطفه، که از قوه عقل بهره می گیرد و تنوع را رسمیت می بخشد. سرانجام، جامعه مورد نظر امام علی(ع) انسجام یافته، به همبستگی می رسد.
واژگان کلیدی: شهروند، حقوق شهروندی، حقوق عمومی، نهج البلاغه
دانلود

مصادیق جدید شرب خمر از منظر فقه و حقوق موضوعه

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
فاطمه توکلی / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
مصرف خمر و سایر مسکرات، آثار و عواقب نامطلوب و ناخوشایندی از لحاظ جسمی و روانی به دنبال دارد. شرب خمر یک جرم حدی است، یعنی شرایط و کیفیات این جرم و مجازات آن در شرع مقدس بیان شده است. قانون گذار به تبع شرع در قانون مجازات و در قسمت حدود به این جرم و مجازات ناشی از آن پرداخته است و در ماده ۲۶۴ قانون مجازات علاوه بر خوردن، تزریق و تدخین مسکرات را هم موجب حد دانسته است که این حکم با نظر فقهای شیعه مبنی بر اینکه خوردن مسکرات موجب حد است سازگاری ندارد بنابراین نسبت به تزریق و تدخین مسکرات شبهه وجود دارد که با توجه به قاعده دراء، حد ساقط می شود. گذشته از آن اصل تفسیر به نفع متهم موید این مطلب است که در موارد شک و از باب تفسیر به نفع متهم، حکم به عدم اجرای حد شود.
واژگان کلیدی: شرب خمر، فقه، مسکرات، جرم حدی، شلاق، حدود و تعزیرات، مواد روانگردان و مخدر
دانلود

گزارش تحلیلی از تاریخچه، ساختار و عملکرد سازمان جهانی کار

مزدک نصوری / دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی و اقتصادی دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده مقاله
سازمان بین المللی کار یکی از نهادهای تخصصی سازمان ملل متحد است که به امور سهجانبه حقوقی- سیاسی میان دولت ها، کارفرمایان و کارگران در بین حدود ۱۹۰ کشور دنیا می پردازد. این سازمان که دارای قدمتی بیش از سازمان ملل متحد است، در سال ۱۹۱۹ و در نتیجه جلسات کنفرانس صلح پاریس تاسیس شد. منشور فعلی سازمان جهانی کار که به بیانیه فیلادلفیا مشهور است در سال ۱۹۴۴ تصویب گردید تا استانداردهای کار را تنظیم و تضمین کند و سیاست ها و برنامه هایی را برای ترویج کار شایسته نسبت به تمامی مردان و زنان طراحی و اجرا نماید. به همین دلیل، گزارش ها و مقاله های این سازمان، اسنادی هستند که برای تبیین مباحث علمی، توسعه پژوهش های کاربردی و به دست آوردن نظرات و پیشنهادات در زمینه حقوق تطبیقی کار مورد تنقیح و انتشار قرار می گیرند. در این مقاله نشان داده شده است که هدف حقوق کار طی دهه های مختلف، ایجاد توازن و تقارن میان قدرت عمومی و حقوق کارگران در روابط استخدامی بوده است. همچنین، در این پژوهش اثبات می شود که اگرچه سازمان بین المللی کار در راستای تضمین منافع فردی و جمعی مندرج در حقوق کار طی دهه های اخیر، مسیری ناهموار را پیموده است، اما همچنان در راستای ایجاد اتحاد و تضمین منافع دولت ها، کارفرمایان و کارگران حرکت میکند. بنابراین، آشنایی با تاریخچه، ساختار و عملکرد سازمان جهانی کار به ویژه در بحث مقاوله نامه ها و توصیه نامه های مصوب در کنفرانس بین المللی کار سبب اصلاح شرایط کاری و ارتقای درآمد ملی در پیرابند جهانی شدن و تامین عدالت و امنیت در حوزه های اقتصادی و اجتماعی کشورها خواهد شد
واژگان کلیدی: سازمان بین المللی کار، سازمان ملل متحد، حقوق تطبیقی کار، حقوق کار
دانلود

عوامل ارتکاب بزهکاری نوجوانان

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
عارف شادمان نیا / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
تعداد زیادی از بزهکاران در خانواده هایی بزرگ شده اند که از محبت والدین محروم بوده اند و بیشتر وقت ها میان اعضای خانواده ناسازگاری، کدورت و درگیری وجود داشته است. به همین دلیل خانواده یکی از عوامل مهم در ارتکاب جرم نوجوانان است. البته عوامل دیگری در این راستا وجود دارند که در این مقاله سعی داریم به آن ها بپردازیم. شاید یکی از دلایل این باشد که نوجوانان و جوانان به علت برخی از محرومیت ها می خواهند ره صدساله را یک شبه طی کنند، به همین علت از گزینه جرم برای رسیدن به اهداف و آمال خود بهره می گیرند که البته این مشکل بزرگ، برای جامعه و خود جوانان بسیار گران تمام خواهد شد. زیرا وقتی فرد نوجوان یا جوان به دلیل ارتکاب به جرم به مجازات حبس محکوم می شود، هم در زندان تحت تعلیمات ویژه سایر زندانیان قرار می گیرد و هم جامعه شاید به سختی این فرد مجرم را بپذیرد که این عوامل سببب می شوند فرد دوباره به سمت ارتکاب جرم برود. حال باید دید چه علل و عواملی سبب شده ارتکاب بزه توسط نوجوانان افزایش یابد.
واژگان کلیدی: بزهکاری نوجوانان، جرم، جرم انگاری، پیشگیری از جرم، جرم شناسی
دانلود

بررسی جرم شناختی فیلم امتیاز نهایی اثر وودی آلن

نرگس نیک زاده / کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی
کوثر رفیعی پور / نویسنده مسئول - کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی و نویسنده ادبی
چکیده مقاله
یکی از محورهای مهم جرم شناختی در باب مطالعات " میان رشته ای"، تبیین های سینمایی از جرم و عدالت کیفری است. با توجه به تاثیر فزاینده سینما در قلمرو ایجاد درک عمومی نسبت به جرم و همچنین با توجه به درون نگر و اندیشه گستر بودن"حقوق و سینما" و افزایش مخاطبان این هنر، پژوهش حاضر سعی در آن دارد، تا با روش تحلیل محتوا، فیلم سینمایی "امتیاز نهایی" اثر وودی آلن نویسنده، کارگردان و بازیگرآمریکایی را، با عینک جرم شناسی در دو بخش از بعد وضعیت پیش جنایی و برخی نظریه های بزه دیده شناسی تحلیل و نقد کند. براساس یافته های حاصل از تحلیل محتوا، فیلم"امتیاز نهایی" با تاکید بر جرم قتل، ترسیم عوامل زیستی و وضعیت پیش از جنایت مجرمان این قلمرو را که از نگاه قانون پنهان گردیده است نمایان می سازد. با این هدف که سینما بتواند مسائل مربوط به بزهکاری وجرم را باز نمایی کند. همچنین فیلم "نیهیلیسم "را محکوم نمی کند، بلکه مدعی است "اخلاق تولید انسان است ". نتیجه چنین پژوهشی می تواند نوعی شناخت و دانش عامه پسند درباره ی جرم در دسترس مخاطبان قراردهد ودرباره ی علل آن نظریاتی مطرح کند که در روایت قصه گونه در عدالت کیفری تاثیر پذیرتراست. درنتیجه فیلم مورد پژوهش کوشیده در خلال گفتار وروایت خود، از مجرم شدن شخصیت های خود وآنچه ممکن است از دید قانون پنهان بماند، تبیین بدست دهد تا در مفهوم اخلاق نیز تامل کنیم چرا که قاتل محکوم نمی شود اما از جرمی که مرتکب شده پشیمان است.
واژگان کلیدی: امتیاز نهایی، جرم شناسی، حقوق و سینما، پیش جنایی
دانلود

ابعاد کیفری جعل اسناد در اموال متعلق به بانک

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
الناز قلی زاده پائین انزاب / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
قانون گذار، جرم جعل را در قانون مجازات اسلامی، جرم انگاری کرده و مصادیق آن را پیش بینی نموده است. بر اساس قانون، هرگونه جعل در اسناد و نوشته ها یا مهر و امضا، با قصد تقلب و سوء استفاده، جرم بوده و مرتکب را با مجازات های پیش بینی شده در قانون روبرو خواهد کرد. با وجود جرم بودن جعل، اشخاصی وجود دارند که با زیاده خواهی، اقدام به جعل پول و اسکناس می کنند و علاوه بر اینکه افراد زیادی را فریب می دهند، نظم اقتصادی جامعه را نیز برهم زده و باعث ایجاد تورم و مشکلات اقتصادی عدیده ای می شوند. به همین جهت، قانون گذار، برای مرتکبین جعل اسکناس و اسناد بانکی، مجازات بسیار سنگینی در نظر گرفته است و البته، این مجازات، در صورتی اعمال خواهد شد که ارکان جرم جعل اسکناس و اسناد بانکی، وجود داشته باشند. ابزارهای حقوقی پیشگیرانه در حقوق اقتصادی، به ویژه در زمینه فعالیتهای پولی و مالی در حوزه بانکی، همان مقررات اقتصادی هستند که با وضع آنها، از بروز جرائم و تخلفات پولی و مالی جلوگیری می شود و راه های سوءاستفاده از شبکه بانکی به حداقل ممکن کاهش می یابد. اما بدیهی است که در این بین و در سیاست جنایی کشورها، اقدامات پیشینی یا پیشگیرانه، قطعا نسبت به مقررات پسینی از جمله مجازاتها، از بازدهی و اثر بخشی بیشتری برخوردارند.
واژگان کلیدی: تخلفات بانکی، جعل اسناد، کلاهبرداری، تصرف عدوانی، حقوق بانکی، تخلفات مالی
دانلود

بررسی حقوق و جایگاه سیاسی زنان در امور مربوط به مدیریت نظام اسلامی در اندیشه حضرت امام خمینی(ره)

پوریا بیگدلی / عضومرکز وکلای قوه قضائیه استان همدان
چکیده مقاله
با انکه زنان همیشه دوشادوش مردان در رشد و شکوفایی جوامع انسانی گاه به صورت مستقیم و گاه به صورت غیر مستقیم نقش بسزایی داشته اند اما جایگاه آنان در بسیاری از موارد به صورت منصفانه تبیین نگشته است.در حقوق اسلامی حق حاکمیت انسانها ذاتا از آن خداست؛ و ولایت پیامبران وامامان و بالتبع فقهای جامع الشرایط در غیاب ائمه نیز ناشی از ولایت الهی است.در اسلام برای هر یک از زنان و مردان حقوق و تکالیفی متناسب باروحیات و شاکله ی وجودیشان تعریف شده است. تدقیق و تحلیل در اندیشه ها و مواضح بنیانگذار انقلاب اسلامی نمایان می نماید که وی اعتقاد بر این داشتند که زنان بصیر و پاکدامن می توانند ضمن حفظ عفت خویش آزادانه درسیاست، تحصیل، انتخاب شغل، انتخابات، انجام معاملات شرکت کنند.الگوی انقلاب اسلامی در کنار اینکه فضا را برای حضور فعال زنان در عرصه های مختلف را فراهم ساخت اما حساسیت های خاص خود را نیز تبیین می نماید و تا آنجایی که این امور به نقش های کلیدی آنان از جمله مادری و همسری خدشه ای وارد نسازد مخالفتی ندارد. ازهمین رو پذیرش مدیریت در سطوح میانی و نه در سطح اول زمامداری را برای آنان در حدود شرعی و قانونی را جایز دانسته وموافق حضور وی در عرصه هاو صحنه های مختلف اعم از سیاسی و فرهنگی و اجتماعی است و لازمه پیشرفت جامعه و سعادت و ترقی آن می داند.
واژگان کلیدی: حقوق اسلامی، زنان، زمامداری، انقلاب اسلامی، حاکمیت
دانلود

مطالعه تطبیقی واکنش های کیفری در ایران و آلمان در برابر جرایم نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال

مهلا حجازی / نویسنده مسئول - دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه فردوسی مشهد
فاطمه حورا طبرسی / دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده مقاله
واکنش کیفری علیه کودکان و نوجوانان از جمله مباحث مهم در قانون مجازات اسلامی ایران و قانون دادگاه های جوانان آلمان است. این اهمیت از آنجا ناشی می شود که کودکان و نوجوانان جزو اعضای آسیب پذیر جامعه هستند؛ از این رو، هرواکنشی می تواند در آینده آن ها اثر سویی بگذارد. به همین دلیل، در اکثر نظام های حقوقی سعی بر حمایت بیشتر از این دسته افراد است و سنین بالاتر را برای مجازات آن ها در نظرگرفته اند. در قانون ایران سن مسئولیت کیفری را به ۴ دسته تقسیم کرده اند که بدین گونه است: ۱) تا ۹ سال ۲) ۹ تا ۱۲ سال ۳) ۱۲تا ۱۵ سال ۴) ۱۵تا ۱۸ سال. در قانون آلمان تا ۱۴ سال مسئولیت کیفری ندارند و از ۱۴تا ۱۸سال سه دسته اقدامات وجود دارد که شامل: تادیبی (انضباطی)، تربیتی(دستورالعمل) و مجازات است. در این پژوهش، پژوهشگران در پی آن هستند تا مجازات نوجوانان در ایران و آلمان را به روش توصیفی-تحلیلی بررسی کنند و از آنجایی که سن مشترک مسئولیت کیفری در نظام های حقوقی این دو کشور ۱۵ تا ۱۸ سال است، هدف پژوهش حاضر بررسی تطبیقی مجازات نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال در قانون ایران و آلمان است.
واژگان کلیدی: اطفال ونوجوانان، مجازات، مسئولیت کیفری، ایران وآلمان
دانلود

زبان شناسی جنایی در حقوق کیفری

حسین یار احمدی / نویسنده مسئول
فاطمه رضوانی / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
در آمریکا زبان شناسان قانونی بیش از پیش به عنوان کارشناس به دادگاهها فراخوانده می شوند در پرونده های اندکی هم که قضات شهادت زبان شناسان را نپذیرفته اند شهرت و اعتبار زبان شناسی یا زبان شناسان مورد تردید نبوده است، بلکه نحوه ارائه یافته های زبان شناسان توسط وکلا محل تردید بوده است.در هر حال جدا از اینکه زبان شناسان به عنوان شاهد در دادگاه حضور می یابند یا خیر، وکلای مدافع و دستگاههای قضائی بیش از پیش از زبان شناسان قانونی می خواهند که به آنها در تحلیل زبان گفتاری و نوشتاری ای که به عنوان مدرک در دست دارند کمک کنند.به علاوه دانشگاههای بیشتر و بیشتری نیز به ارائه درسهایی در زمینه زبان و قانون می پردازند. لذا نتیجه این پژوهش در یافته های زبان شناسی حاکی از آن است که این مقولات که در چارچوب رویکرد زبان شناسی حقوقی مطرح می شوند، بیانگر رابطه نزدیک دو رشته زبان شناسی و حقوق است که امروزه با استقبال هرچه بیشتر محاکم قضایی آمریکا و اروپا روبرو شده است. است؛ اکنون زبان شناسان نیز به مسائلی چون تشخیص صدا، تعیین هویت نویسنده، اسناد مکتوب ، عدم توازن قدرت در دادگاهها، ارتباط ناموفق وکیل-موکل، ماهیت شهادت دروغ، مشکلات مربوط به [فهم ] متون قانونی، تهمت و افترا، تقلب در عنوانهای تجاری، تعبیر و ترجمه مکالمات در دادگاهها، کارآیی بروشورهای هشداردهنده و ماهیت مکالمات ضبط شده ای که به عنوان دلیل ارائه می شوند، می پردازند.
واژگان کلیدی: زبان شناسی قانونی، جنایی، جرم شناسی، کارشناس، حقوق کیفری
دانلود

معنای صیغه امر و کیفیت دلالت بر وجوب

محمد اکبری اسحق وندی / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
مراد از صیغه امر هیئت افعل و مانند آن می باشد و برای آن معانی مختلفی گفته شده است. مرحوم حکیم قائلند که نسبت بعثیه ای است که در همه استعمال ها هست. دو بحث محل کلام نیست: امر بعد حظر، ارشاری. در نوع دلالت وجوب اقوالی وجود دارد ۱- وضع: صیغه برای وجوب وضع شده است ولی دلیلی ندارد۲- انصراف: کثرت استعمال در وجوب، غلبه وجودی یا اکملیت وجود دارد، اشکال دارد که ملاک شدت انس است.۳-اطلاق: به چند صورت بیان شده است: الف: استحباب بیان زائد می خواهد این کلام محل خدشه است زیرا عدم منع از ترک خارج از ماهیت استحباب است. ب: وجوب طلب تامی است که نقض در آن نیست ولی استحباب طلب تام نیست بنابراین اگر متکلم در مقام بیان بود و قیدی نیاورد حمل بر طلب تام می شود این قول محل خدشه است زیرا فرق واجب و مستحب در شدت و ضعف نیست و اگر باشد استحباب با صرف وجود متحقق می شود و واجب بیان می خواهد. ج: غرض از امر ایجاد مطلوب می باشد و برای وفای طلب باید انجام داد. این نیز مشکل دارد زیرا غرض طالب ارشاد طالب به مطلوب می باشد بر فرض که ایجاد مطلوب غرض باشد همیشگی نیست. ۴- حکم عقل: دو بیان وجود دارد الف: وجوب به معنای ثبوت است و در تشریعیات عقلا هست و برای صدق اطاعت مولی را باید انجام داد این قول محل خدشه است زیرا محل بحث وجوب عقلی تابع اطاعت امر نیست بلکه وجوب تابع واقع خطاب است. ب: مفاد صیغه ابراز جعل ماده است بر مکلف عقلا واجب است تحقیق کند و خود را بری الذمه کند این نیز مشکل دارد زیرا این برای حقیقت حکم است و محل بحث صیغه می باشد. ۵- معیار در ظهور راه اهل لسان در مقام تفاهم است و سیره در محل بحث به این گونه است که برای بیان طلب الزامی به اطلاق اکتفاء می کنند یعنی در طلب و بعث نیازی به تنبیه بر الزام نیست و برای استحباب نیاز به بیان دارد.
واژگان کلیدی: صیغه امر، معنای امر، وجوب، وضع، اطلاق، عقل، عرف
دانلود

مبانی فقهی موسیقی در اسلام

خلیل الله احمدوند / نویسنده مسئول- استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
سادات حسینی / دانشجوی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه رازی
چکیده مقاله
موسیقی دونوع است موسیقی اصوات و آهنگهایی که انسان را در عوالمی غیرقابل توصیف، سیر می دهد و بر اعصاب و تمام وجود انسان تاثیر می گذارد. موسیقی اعم از غناست هرچند در بین لغت شناسان در تفاوت یا تشابه آن دو اختلاف نظر است.طرب حالتی در اثر احساسات شدید، که باعث بروز حرکات و رفتارخاصی می شود و به دو نوع طبیعی و مصنوعی تقسیم می شود. برخی فقها همچون نجفی اصفهانی طرب را همان عروض حالت سبکی در انسان میداند که زایل شدن عقل را به همراه دارد.ترجیع و تطریب با با زببایی صوت، عام و خاص مطلق است و مراد از اطراب دو مفهوم غنا، اطراب شانی است. اسلام موسیقی مطرب را دارای حرمت می داند طبق قرآن و سنت پیامبر اکرم(ص).اسلام موسیقی مبتذل و مطرب را حرام می دانند نه مطلق موسیقی را. این مقاله با استفاه از روش توصیفی و کتابخانه ای به تشریح نظرات فقهای اهل تسنن و اهل تشیع در خصوص مبانی فقهی موسیقی بپردازد.
واژگان کلیدی: فقه، موسیقی، غنا، طرب، لهو و لعب، آلات آهنگ نوازی
دانلود

مصادیق عدم مسئولیت دولت در قبال اعمال تصدی

مهدی نیک پی / فارغ التحصل رشته حقوق (گرایش حقوق عمومی)
چکیده مقاله
ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی به صراحت به اصل جبران پذیری خسارات ناشی از عملکرد دولت اشاره دارد در هر جامعه ای دولت برای رسیدن به اهداف مورد نظر خویش وظایف، ماموریت ها و تکالیفی را بر دوش دارد که با وسایل، ابزار و تشکیلاتی خاص، همراه با نیروی مجهز انسانی که در خدمت دارد، در جهت تحقق آن اهداف فعالیت گسترده ای در پیش رو دارد. این گستردگی فعالیت روزمره دولت و سازمان هایش در هر سه قوه مقننه، مجریه و قضائیه، با توجه به اینکه ابزار و وسایل گوناگونی در خدمت گرفته، نیز خطرات و خساراتی را به دنبال دارد. اصل مسلم حقوقی که هر خسارتی را جبران پذیر می داند و اعلام می دارد نباید هیچ زیانی بی جبران بماند، امکان طرح و اقامه دعوای مسئولیت مدنی را علیه هر شخصی، خواه حقیقی یا حقوقی و خواه وابسته به حقوق خصوصی یا عمومی، به شخص زیان دیده می دهد. اصل بر این است که هر کس ضرری بر دیگری وارد کرد باید آن را جبران کرد اما این اصل طبق ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی با استثنائاتی مواجه شده، از این ماده استنباط می شود که در خصوص خسارات ناشی از اعمال حاکمیت در صورتی که دو شرط موجود باشد دولت از جبران زیان و پرداخت خسارت معاف خواهد بود. اول اینکه دولت در مقام اعمال حاکمیت باشد و دوم آن که، آن عمل حسب ضرورت و طبق قانون برای تامین منافع اجتماعی به عمل آید.
واژگان کلیدی: اعمال حاکمیت، تقصیر، دولت، مسئولیت مدنی
دانلود

بررسی جرم اخلال در شبکه های رایانه ای و مخابراتی

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
غزاله طالبی / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
چکیدهجرم اخلال در شبکه های رایانه ای و مخابراتی یکی از جرائم نوظهور در عرصه حقوق جزا می باشد. نباید تصور کرد که فعالیت در دنیای مجازی، فاقد اعتبار و پیامدهای حقوقی است، بلکه به همان اندازه و در مواردی حتی بیشتر از نمونه های دنیای فیزیکی، آثار حقوقی به دنبال دارد. بخشی از زندگی اجتماعی، فرهنگی، علمی و اقتصادی انسان های امروزی در اینترنت و به طور کلی در دنیای سایبر و فضای مجازی در جریان است و طبیعی است که دولت ها به فکر تامین امنیت و نیز حفظ حقوق و آزادی های مدنی مردم در دنیا نیز باشند.آگاهی نداشتن جامعه در مورد یکسری جرم ها که به ظاهر ممکن است جرم به شمار نیایند و قابل لمس هم نباشند و به صورت مجازی و غیر قابل ملموس در محیط های مجازی صورت گیرند، سبب شده که موضوع اخلال در فضای مجازی و سامانه های رایانه ای از اهمیت دو چندانی برخوردار باشد. در این راستا برابر قانون هیچ کس حق ندارد به عمد در سیستم های رایانه ای اخلال ایجاد کند. یعنی هیچ کس حق ندارد داده هایی را که در سیستم های رایانه ای وجود دارد با صلاحدید خود حذف یا تخریب کند و حتی مختل یا غیر قابل پردازش کردن این داده ها نیز جرم است. در این رابطه و به علت اهمیت بسیار بالای موضوع در مقاله حاضر قصد داریم به بررسی جرم اخلال در شبکه های رایانه ای و مخابراتی بپردازیم.
واژگان کلیدی: فضای مجازی، شبکه رایانه ای، فضای مجازی، جرایم سایبری، مختل کردن سامانه ها، داده رایانه ای
دانلود

مقایسه مسئولیت کیفری و مسئولیت حقوقی در قضیه سقوط هواپیما اوکراین

شراره زبردست / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
چکیدهپرواز شماره۷۵۲ هواپیمایی اوکراین که در تاریخ (۸ ژانویه ۲۰۲۰)، (۱۸دی ۱۳۹۸) از مبدا تهران (فرودگاه بین المللی امام خمینی )به مقصد کی یف بود (فرودگاه بین المللی بوریسپیل) که با شلیک پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ساقط شد در این پرواز تمام سرنشینان آن (۱۷۶نفرمسافر و۹خدمه ) در نزدیکی شهر شهریار ایران جان باختند. این هواپیما در ساعت ۶:۱۹صبح در تاریخ۱۸ دی ۱۳۹۸ اندکی پس از حرکت کردن از فردگاه امام خمینی مورد هدف دو موشک به فاصله ۲۴ ثانیه در نزدیکی شهر تهران شهریار سقوط نمود؛ در فردای آن روز مقامات آمریکایی از طریق تصاویر ماهمواره شناسایی مادون قرمز اعلام نمودند که با حمله دو موشک در سطح هوا و برخورد این دو با بدنه هواپیما باعث ساقط شده است. این ۱۷۶ نفر مسافر از دو کشور اوکراین و ایران متفاوت اعلام شده است بابت ملیتی که افراد دارند. به نقل از جمهوری اسلامی ایران (مسافرها ۱۴۶ نفر ایرانی؛ ۵ نفر کانادایی؛ ۲نفر اوکراینی؛ ۴نفر سوئدی؛ ۱۰ نفر افغانستانی؛ صفر نفر از بریتانیا و آلمان و به علاوه ۹ نفر خدمه کشور اوکراین ) به نقل از اوکراین (مسافرها ۸۲نفر ایرانی؛ ۶۳ نفر کانادایی؛ ۲ نفر اوکراینی؛ ۱۰ نفر سوئدی؛ ۴ نفر افغانستانی؛ ۳نفر بریتانیایی؛ ۳ نفر آلمانی و به علاوه ۹ نفر خدمه کشور اوکراین ) این اختلاف نظر ظاهری به نظر بنده به خاطر تابعیت دو گانه یا مضاعفی هست که تبعه دارا هستند، یعنی اینکه در بحث حقوق بین الملل خصوصی ما دارای تابعیتمضاعف هستیم به عنوان مثال فردی ممکنن است ایرانی باشد اما حدودا چهل سال است در کشور کانادا اقامت دارد بنابراین طبق تابعیت مضاعفی که داراد و هم چنین چون به مدت چهل سال در کانادا بوده است دارای تابعیت فعال و موثر کانادایی میباشد یعنی کشور کانادا آن افراد را جز شهروند خود می داند. این اختلاف گزارش به نظر می رسد که این مسافران بااینکه دارای تابعیت دو گانه هستند برای خروج از کشور ایران از گذر نامه های ایرانی خود استفاده نمودند و در مراجع ذی ثبتایران بدین گونه ثبت شده است و گرنه از لحاظ تعداد طبق گزارش ها بایک دیگر برابر هستند.
واژگان کلیدی: مسئولیت حقوقی، مسئولیت کیفری، پرواز شماره ۷۵۲، هواپیما اوکراین
دانلود

نقش سبک زندگی در پیشگیری از جرائم

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
پروانه بابایی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
چکیدهبا وجودی که این روزها همه از سبک زندگی حرف می زنند، هنوز روی تعریف سبک زندگی اتفاق نظر وجود ندارد. البته نباید چنین انتظاری هم داشته باشیم. روانشناسان، جامعه شناسان، بازاریابان، اقتصاددان ها، سیاستمداران و سایر متخصصان، این اصطلاح را برای نیازهای متفاوتی به کار می برند و طبیعی است هر کدام، تعریف خاص خود را نیز مد نظر داشته باشند و آن را به سبک متفاوتی مفهوم پردازی کنند. سبک زندگی راه و روش زندگی افراد، خانواده ها (خانوارها) و جامعه در مواجهه با محیط های فیزیکی، روانی، جامعه و محیط اقتصادی است که به صورت روزانه نمایان می شود. بحث «سبک زندگی» را می توان بحثی مرتبط با زندگی مدرن یا زندگی در جوامع شهری جدید دانست. اهمیت سبک زندگی را به خصوص در عصر حاضر تقریبا در همه مناسبات علمی و غیرعلمی و در همه امورجاری زندگی می توان مشاهده نمود. جایگاه و اهمیت مفهوم سبک زندگی در دنیای امروز تا حد مطالعات راهبردی و استراتژیک افزایش یافته است . شاهد این ادعا، مطالعات، پژوهش ها و مقاله های مرتبط با موضوع سبک زندگی است که توسط مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام انجام گرفته است. با توجه به اهمیت این موضوع و پیشگیری از ارتکاب جرم و تخلفات متفاوت فردیو اجتماعی، قصد داریم در مقاله حاضر که با روش تحلیلی-توصیفی نگارش شده است به بررسی نقش سبک زندگی در پیشگیری از جرائم بپردازیم.
واژگان کلیدی: سبک زدنمگی، پیشگیری از جرم، پیشگیری غیرکیفری، ارتکاب جرم
دانلود

نقش نهج البلاغه در حل مشکلات جهان معاصر

احمدرضا زارعی / دانشجوی کارشناسی رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه
چکیده مقاله
چکیدهمقاله حاضر به برخی از موانعی می پردازد که از منظر نهج البلاغه، به عنوان آفات و آسیب ها، از تداوم حرکت بالنده جامعه و حکومت اسلامی جلوگیری می کنند. امام علی یکی از این آسیب ها را تفرقه و گسستگی اجتماعی معرفی می کند که به بنیان های ثبات یک سیستم لطمه وارد می سازد و استمرار آن را دچار مشکل می کند. تجمل گرایی، تملق و چاپلوسی دومین آسیب و آفت است که با ایجاد شکاف و فاصله میان رهبران و مردم و فریب و غفلت دست اندرکاران از واقعیت های موجود، به تدریج پایگاه اجتماعی نظام را تضعیف و مشروعیت آن را کمرنگ می سازد. آسیب سوم، فدا کردن حق (دین) به پای مصلحت و دین را قربانی حکومت کردن است که این آفت ثبات حکومت اسلامی را خدشه دار می کند. آخرین مورد از آفات, فقر و محرومیت اجتماعی است. محصول این آسیب نیز شرایط نامساعد اجتماعی و اقتصادی است که زمینه تغییر سریع در وفاداری مردم به حکومت را به وجود می آورد و مشروعیت نظام سیاسی را از بین می برد.
واژگان کلیدی: جامعه، نهج البلاغه، آسیب، گسستگی اجتماعی، آفت و مشکلات جامعه
دانلود

بررسی تطبیقی آیات الاحکام باب مضاربه، سبق و رمایه و آیه وفای به عهد با محوریت کتاب کنز العرفان

رضا بشیری / نویسنده مسئول - دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
محسن باوندپور / طلبه سطح دو حوزه علمیه قم ایران
چکیده مقاله
چکیدهپژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی آیات الاحکام دو باب مضاربه و سبق و رمایه بهمراه آیه وفای به عهد با محوریت کتاب کنز العرفان فی فقه القرآن صورت گرفته است. جهت حصول به هدف پژوهشگر با بهره گیری از روش پژوهش نقلی - وحیانی و با استفاده روش گردآوری کتابخانه ای، به پردازش و تحلیل داده ها و گزاره ها با شیوه توصیفی – تحلیلی پرداخته است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که در آیه وفای به عهد همه قائل به معنی اعم از عقود می باشند ولی در تمسک به عمومش برای مسائل مستحدثه اختلاف است. فاضل مقداد در باب مضاربه تمسک به آیات مربوطه را به کلی نمی پذیرد و سایرین نیز اختلاف نطر دارند. در مورد سبق و رمایه نیز ایشان برخی از آیات را نپذیرفته است و باقی علما نیز مانند مسئله قبل در پذیرش آیات و کیفیت دلالتشان اختلاف نظر دارند.
واژگان کلیدی: آیات الاحکام، سبق و رمایه، مضاربه، آیه وفا
دانلود

آزادی مشروط زندانیان در حقوق ایران

حسین یاراحمدی / نویسنده مسئول
فرزانه حاجی زاده / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
چکیدهآزادی مشروط، آزادی است که قبل از تمام شدن دوره محکومیت به برخی از محکومان داده می شود تا در صورت رعایت شروط دادگاه، مابقی مجازات خود را در زندان نباشند. تخفیف هایی از این دست در قانون به صورت نظام نیمه آزادی و عفو قانونی پیش بینی شده است. مدت آزادی مشروط شامل بقیه مدت مجازات می شود اما دادگاه می تواند آن را تغییر دهد. به طور کلی آزادی مشروط نمی تواند از یک سال کمتر و از پنج سال بیشتر باشد به جز در مواردی که مدت باقی مانده از حبس، کمتر از یک سال باشد که در این صورت مدت آزادی مشروط معادل بقیه مدت حبس است. مجرمی که با آزادی مشروط به جامعه بازگردانده شده تحت مراقبت و پایش قرار دارد و در عین حال که تحت نظر مقامات انتظامی است، تحت حمایت های درمانی نیز قرار دارد. با توجه به اهمیت این موضوع در این مقاله قصد داریم به صورت دقیق تر به بررسی و تاریخچه، اهداف و آثار آزادی مشروط در حقوق ایران بپردازیم. روش تحقیق از نوع تحلیلی-توصیفی بوده و ابزار گردآوری داده ها فیش برداری و استفاده از کتب و مقالات مرتبط است.
واژگان کلیدی: آزادی مشروط، محکوم به حبس، زندان، مجرم، حقوق کیفری، مجازات، نظام نیمه آزادی
دانلود

اعتبار وحدت افق در تسری ثبوت هلال

محمد علی راشدی / نویسنده مسئول
محمد اکبری اسحق وندی / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
چکیده یکی از علل اختلاف فقها در بحث ثبوت هلال، اعتبار یا عدم اعتبار وحدت افق برای تسری ثبوت هلال به مکان های غیر هم افق می باشد.این نوشتار در پی پاسخ به این سوال است که ایا وحدت افق برای تسری ثبوت هلال به مکان های غیر هم افق معتبر است یا برای تسری ثبوت هلال به مکان ها غیر هم افق وحدت افق معتبر نیست. که برای رسیدن به چنین مقصودی از پژوهش بر پایه روش کتابخانه ی در گردآوری اطلاعات استفاده شده است. و به این یافته رسیدیم که مراد از افق معنای نهایت دید انسان و نقطه ی که زمین و اسمان با همدیگر متصل می شوند، نیست بلکه مراد نصف النهار مبدا است که مکان های که بر یک خط از نصف النهار هستند، هم افق محسوب می شوند. و تقسیم بندی جدیدی برای اقوال فقها در مسئله اعتبار یا عدم اعتبار وحدت افق بیان کردیم. علاوه بر این به دلیل اطلاق روایات بینه مفصل پرداختیم. در این نوشتار ابتدا ادله قائلین به اعتبار وحدت افق را در ضمن دو دلیل اطلاق روایات و مقایسه افق ماه با خورشید را بیان کردیم و در ادامه ادله قائلین به عدم اعتبار وحدت افق برای تسری ثبوت هلال را در ضمن دو دلیل بیان کردیم.
واژگان کلیدی: هلال، وحدت افق، اختلاف افق، ثبوت هلال
دانلود

بررسی سازوکارهای دستیابی به عدالت کیفری بین المللی

حسین احمدی / نویسنده مسئول
طاهره عزت پناه / پژوهشگر محقق
چکیده مقاله
چکیدهعملکرد جامعه بین المللی و جوامع انتقالی در کنار یکدیگر می تواند بیانگر تغییر و تحولاتی در فرآیند عدالت انتقالی باشد. با توجه به دخالت اولیه جامعه بین المللی در برخورد کیفری با عاملان تخلف های حقوق بشری و حقوق بشردوستانه در جوامع انتقالی این تصور همواره وجود داشت که منظور از عدالت انتقالی در واقع همان عدالت کیفری است.البته باید توجه داشت اجرای عدالت تنها یکی از راهکارهای تحقق عدالت انتقالی است. در کنار آن راهکارهای دیگری مانند جبران خسارت و کشف حقیقت وجود دارد که به نوبه ی خود در تحقق اهداف عدالت انتقالی مثمر ثمر واقع می شوند. هنگامی که اجرای عدالت کیفری در جامعه ی انتقالی نمی تواند به اهداف مدنظر دست یابد، باید به دنبال سازوکارهای جایگزین بود تا بتوان جامعه انتقالی را در تحقق اهدافش یاری نمود. در این راستا باید اذعان داشت یکی از موانع مهمی که در راه اجرای عدالت کیفری بین المللی وجود دارند به وضعیت خاص خود جوامع انتقالی مربوط می شود. محاکم کیفری داخلی جوامع در دوره انتقال یا فعالیتی ندارند و یا این که اگر هم فعالیت می کنند، کارکنان آن ها اغلب از وابستگان حکومت پیشین هستند و مطابق با آموزه های دوران رژیم پیشین که مغایر اصول حاکمیت قانون است، فعالیت می کنند. بنابراین برخی نیز بدون این که به طور مستقیم به اولویت محاکم بین المللی اشاره نمایند. با این اوصاف در این مقاله قصد داریم به بررسی سازوکارهای دستیابی به عدالت کیفری بین المللی بپردازیم.
واژگان کلیدی: عدالت کیفری، عدالت ترمیمی، جامعه بین الملل، جوامع انتقالی، محاکم
دانلود