شماره 12 / دوره سوم

رسانه به معنی هر وسیله ای است که انتقال دهنده فرهنگ وافکار عده ای باشد. مانند
روزنامه،مجلات،رادیو،تلویزیون وماهواره،که یکی از مهمترین آنها ماهواره است. که تاثیر
بسزایی در زندگی مردم دارد.اولین ماهواره ها در سال ۱۹۸۰ با دوازده هزار مدار تلفنی و تنها
دو کانال تلویزیونی در مدار قرار گرفتند.تجربه نشان داده است که استفاده های ناسالم از
ماهواره در دهه ی اخیر بیشتر شده و باعث ایجاد آسیب شده از جمله این آسیب ها :خود
فراموشی،خدافراموشی،افسردگی،آلودگی روح،انزواوگوشه نشینی واسیب های اجتمایی از
قبیل از بین رفتن قداست خانواده ،مجاز دانستن خیانت زن به شوهر و زشتی زدایی از روابط
قبل از ازدواج ،اهانت به والدین در بعضی موارد فرو پاشیدگی خانواده ها و.....البته ماهواره در
کنار مضراتش فوایدی هم دارد.از جمله :آشنایی با فرهنگ وسنت های کشورهای مختلف
سرگرم کننده بودن برنامه ها ،برنامه های علمی فراوان،و امکان دیدن آنها به زبان اصلی.از
آنجایی که ماهواره رسانه ای دو وجهی است وهم برای اغراض حلال به کار می رود وهم برای
اغراض حرام به کار گرفته میشودو بسیاری از فقها جواز تهیه و نگهداری آلات مشترکه را
مشروط به قصد شخص کرده اند.

واژگان کلیدی: رسانه، ماهواره، حکم فقهی، تلویزیون، فساد و فحشا، انحرافات جنسی

کشورهای مستقل دارای حق حاکمیت مساوی هستند. و لذا برای آنکه کشوری دارای حق
حاکمیت مستقل بوده و از چنین حقی در صحنه بین المللی برخوردار باشد باید مورد شناسایی
جامعه بین المللی و یا لااقل، یک کشور که مهمترین آنها همسایگان می باشند قرار گیرد. شاید
بتوان گفت شناسایی اولین گام لازم برای تحقق هویت حقوقی است. شناسایی کشورها یک
عمل سیاسی می باشد که فقط دارای آثار و تبعات حقوقی است و لذا فی نفسه عمل شناسایی
یک عمل حقوقی بین المللی نیست. هیچ کشوری وظیفه ندارد که کشور دیگر و یا حکومت
دیگر را به رسمیت بشناسد مگراینکه منافع کشور شناسنده ایجاب نماید و از طرفی هیچ
کشوری محق نیست که مورد شناسایی قرار بگیرد و آنرا از دیگران مطالبه نماید. اگر کشوری
علیرغم اینکه تمامی خصوصیات توصیف شده در روابط بین المللی و یا آرا دیوان بین المللی
دادگستری (قلمرو- جمعیت- حکومت و حاکمیت) را واجد باشد چنانچه حداقل مورد
شناسایی یک کشور قرار نگیرد نمی تواند بعنوان سوژه حقوق بین المللی قرار گیرد. چنانکه
کشور یک میلیاردی مانند جمهوری خلق چین سالیان دراز مورد شناسایی تعداد زیادی از
کشورها قرار نگرفت. از نظر حقوقی عضویت در سازمان ملل متحد نیز نمی تواند تکلیفی برای
سایرین جهت برسمیت شناختن آن ایجاد نماید. کما اینکه اسراییل دهها سال است که عضو
سازمان ملل است و هنوز تعداد زیادی از کشورها آنرا به رسمیت نمی شناسد.

واژگان کلیدی: شناسایی، دولت، حکومت، حقوق بین الملل

با وجود آنکه جرم شناسی از جمله علوم نسبتا نوپا می باشد، اما اندیشه های جرم شناسی، به
صورت پراکنده در آثار و در خلال تاملات و تراوشات فکری مکتوب شده ی اندیشمندان
سده های پیشین تاریخ مانند گلستان و بوستان سعدی، دیده میشود تنوع مضمونی گلستان و
بوستان بی نظیر است، به گونه ای که حتی حکایت مشابه با هدف مشابه تربیتی یا فرهنگی و
اخلاقی را کمتر میتوان پیدا کرد و نمونه کاملی است که نکات فرهنگی و اجتماعی متنوع
جامعه در آن به چشم می خورد. آن چه باید باشد، که در زبان جامعه شناسی میتواند تعبیر به
ارزش اجتماعی شود و آن چه هست که میتواند در مفهوم هنجار اجتماعی تعریف شود، در
گلستان و بوستان ترکیبی حیرت انگیز، همراه و همگام دارد و در برخی موارد با دیدگاه های
جدید که در قالب جرم شناسی رشدمدار و انتقادی مطرح می شوند، ارتباط دارند. ما در این
مقاله میخواهیم به بررسی انعکاس نظریات جرم شناسی رشدمدار و انتقادی در گلستان و
بوستان سعدی اقدام نماییم.

واژگان کلیدی: سعدی، گلستان، بوستان، جرم شناسی، جرم شناسی رشد مدار

مجازات حبس امروزه یکی از رایج ترین نوع کیفر محسوب می شود به گونه ای که در
سیستم حقوقی بسیاری از کشورها و نظام های حقوقی بزرگ از متداول ترین ضمانت اجراها در
مقررات کیفری به شمار می آید اما با اثبات ناوفق بودن زندان در بازپروری مجرمین، مجازات-
های جایگزین حبس مطرح شدند. مهمترین و اصلیترین هدف از انجام مقاله حاضر بررسی و
تحلیل تاثیر احکام جایگزین های حبس در میزان بازدارندگی و تقلیل بزهکاری در شهرکرد در
سالهای ۹۳ تا ۹۷ می باشد. این تحقیق از نوع توصیفی همبستگی همچنین همبستگی رابطه میان
متغیرها بر اساس هدف تحقیق تجزیه و تحلیل می گردد. جامعه آماری این مقاله شامل ۶۴ مورد
از آرای قطعی صادره از محاکم در خصوص جایگزین های حبس می باشد.

واژگان کلیدی: کاهش بزهکاری، حبس، جایگزین حبس، شهرکرد

این مقاله با هدف تحلیل نگرش کارشناسان حقوقی به دلایل درخواست طلاق زوجین در
دادگاه های خانواده شهر تهران انجام شد. جامعه آماری مورد مطالعه در این پژوهش کلیه
زوجین دارای مشکل مراجعه کننده به دادگاه های مختلف خانواده شهر تهران بود. تعداد نمونه
های پژوهش حاضر حدود ۳۰۰ نفر بوده است که جهت ارجاع پرونده و یا مشاوره جهت
اطلاع از حق و حقوق قانونی خود به کارشناسان حقوقی در دادگاه ها ارجاع شده بودند. جهت
انتخاب نمونه از روش نمونه گیری هدفمند و داوطلبانه استفاده شد. ابزار پژوهش شامل
پرسشنامه طراحی شده توسط محقق بود که ابتدا اطلاعات جمعیت شناختی نظیر سن،
تحصیلات، شغل، مدت زوجیت، خواهان طلاق، مسبوق به سابقه بودن طلاق، و سپس ۱۷ سوال با توجه به مشکلات شایع بین زوجین پرسیده می شد که کارشناس حقوقی با مطالعه پرونده زوجین و مصاحبه ای با آنان داشته به سوالات پرسشنامه پاسخ داده اند. برای رتبه بندی
عوامل موثر از آزمون فریدمن استفاده شد. در انتها، نتایج رتبه بندی شده با همکاری تیم
روانشناسی تحلیل و تبیین شده است. یافته ها نشان داد که اولین عامل با بالاترین رتبه مشکل
سازی، فقدان مهارت های همسرداری، و بعد از آن به ترتیب نارضایتی از ویژگی های
شخصیتی همسر، نارضایتی از روابط و عدم درک همسر، نارضایتی از وضعیت ظاهری و
فیزیکی همسر، نارضایتی از تفاوت های فرهنگی با همسر، عدم وجود دیدگاه های مشترک،
اثرات مخرب رسانه و ماهواره های غربی بر همسر، نارضایتی از وضعیت مدیریت اقتصادی و
شیوه تصمیم گیری همسر، تسری اختلافات والدین همسر به زندگی زوجین، نارضایتی از
روابط جنسی، پرخاشگری کلامی و خشونت همسر، نارضایتی از سطح تحصیلات و شغل
همسر، اختلاف در مورد تربیت فرزندان، اختلاف نظر در نوع نگرش، باورها و اعتقادات،
نارضایتی از اعتیاد همسر، دخالت والدین و اقوام همسر و اختلالات روانی بیشترین میزان سهم
در طلاق را دربر می گیرد.

واژگان کلیدی: کارشناسان حقوقی، طلاق، زوجین، خانواده، علل فروپاشی خانواده، نکاح

بی شک پیشرفت کاربرد رایانه منجر به این واقعیت شده است که امروزه بیشتر انواع جرایم
می توانند به کمک رایانه و اینترنت ارتکاب یابند. اینترنت به سرعت دنیای کامپیوتر و ارتباطات
را متحول کرده است. در عرصه اینترنت بیشتر اختراعات بشری نظیر کامپیوتر، تلگراف و حتی
تلفن به شکل بی سابقه ای استفاده شده است و از قابلیت های آن بهره برداری شده است. ایجاد
شبکه جهانی اینترنت و قابلیت انتقال سریع داده ها با بهره گیری از امکانات مخابراتی، سبب
گردید که بتوان از طریق این شبکه متن، صوت یا تصویر قابل دسترسی باشد و شخص در
حقیقت با در اختیار داشتن قابلیت اتصال به اینترنت، گو اینکه از تلویزیون، رادیو، نشریات،
مجلات، تلفن صوتی و تصویری، سینما، کتابخانه ها و مانند آن در آن واحد می تواند استفاده
کند و به اصطلاح از یک فضای چندرسانه ای یا مالتی مدیا برخوردار گردد.

واژگان کلیدی: مسیولیت کیفری، رسانه، رسانه الکترونیکی، مسیولیت کیفری جمعی، مسیولیت کیفری شخص واحد و پاسخ های حاکمیتی

پایه های کیفرشناسی نو بر دستور العملی استوار است که از منطق مدیریتی تبعیت می کند و
به جای توجه به جرم و مجرم، خطر جرم را مطمح نظر قرار می دهد و با این منطق مدیریتی
اقدام به سیاست گذاری می کند . مساله ی دیگری که مورد توجه این منطق جدید است،
ابتنای سیاست های آن بر پایه ی افکار عمومی است. به همین دلیل، این منطق مدیریتی مقتضی
است که مجرمان نه بر اساس نیازهایشان که بر اساس میزان خطری که با خود دارند، از طریق
ابزارهای آماری، شناسایی، دسته بندی، و سپس مدیریت شوند و بدین ترتیب به تناسب میزان
خطر، آنان مشمول سیاست های نظارتی و یا سرکوب گرانه قرار گیرند تا هم امنیت عمومی به
نحو مطلوب تامین شود و هم منابع نظام عدالت کیفری به درستی تخصیص یابند.این نظام
جدید که کیفرشناسی نو نام دارد در ایالات متحده ی آمریکا با اقبال مواجه شد ولی در
کشورهای اروپایی چندان مجالی برای توسعه نیافت. به همین دلیل، هنگام ذکر سیاست های
کیفرشناسی نو در این مقاله، مشاهده می شود که از طراحی این سیاست ها در در ایالات
متحده سخن به میان آمده است. روش تحقیق این مدل کیفری بر سنجش آماری استوار است.
استفاده از مفاهیم آماری و نگاه ریاضی به مقوله ی جرم و مجرم یکی از مهم ترین ویژگی
های کیفرشناسی نو است.

واژگان کلیدی: کیفرشناسی نو، عوام گرایی، رفاه گرایی، طبقه ی فرودست، عقلانیت، مجرم

در مورد نحوه مسیولیت سبب و مباشر عده ای مسیولیت تضامنی آنها را پذیرفته اند لیکن
برخی دیگر از اساتید حقوق مسیولیت مساوی سبب و مباشر را ترجیح داده اند. در مورد نحوه
مسیولیت مباشر در فرض مسیول دانستن هر دو نیز باید گفت مسیولیت تضامنی عاملین متعدد
در حقوق ایران یک استثنا است و با اتخاذ ملاک از ماده ۳۶۵ قانون مجازات اسلامی باید
قایل به مسیولیت نسبی عاملین متعدد و از جمله سبب و مباشر بود . شرط تحقق مسوولیت
کیفری، وجود رابطه سببیت است و این بدان معنی است که رابطه سببیت در کنار شروط دیگر
مسوولیت کیفری قرار می گیرد. یعنی اگر رابطه سببیت برقرار نشود، مسوولیت کیفری وجود
نخواهد داشت، ولی وجود رابطه سببیت، به تنهایی برای ایجاد مسوولیت کیفری کافی نیست.
علت اشتراک رابطه سببیت برای مسوولیت کیفری، این است که جرم بدون وجود رکن مادی
محقق نمی شود و رابطه سببیت، یکی از اجزای این رکن است. علت کافی نبودن رابطه سببیت
برای تحقق مسوولیت کیفری نیز این است که برای پیدایش جرم، رکن مادی به تنهایی کافی
نیست، بلکه ارکان دیگری لازم است که رابطه سببیت نقشی در آنها ندارد. نگرش و دیدگاه
کشورها در مورد مسوولیت کیفری اشخاص حقوقی یکسان نیست.

واژگان کلیدی: سبب اقوی از مباشر، مسوولیت کیفری، رابطه سببیت، تسبیب، مباشر

کشورهایی که در گذشته با انباشت سرمایه مواجه گشته و درصدد صدور آن به خارج از
مرزهای ملی خویش بر آمده بودند، امروزه به دلایل مختلف به جذب سرمایه گذاری خارجی
احساس نیاز می کنند. سرمایه گذاری خارجی که از حیث مفهوم و قلمرو متحول شده و نیازی
همگانی قلمداد می شود واجد عناصری بین المللی است و همان گونه که به خوبی به اثبات
رسیده است، نمی تواند صرفا توسط نظام حقوقی ملی به نظم کشیده شود. «سرمایه گذاری»، 
چه در چهارچوب مرزهای ملی کشور متبوع سرمایه گذار صورت پذیرد، و چه به فراسوی آن
مرزها توسعه یابد، فرآیندی است که از طریق آن، سرمایه نه تنها در فرآیند رشد و توسعه
جامعه سهمی به خود اختصاص داده و مولد اشتغال، ناقل دانش فنی، و عامل پیشرفت تلقی می
گردد، بلکه با به جریان افتادن سرمایه ها، منافع متعددی را عاید سرمایه گذار می نماید. در
چهارچوب هر نظام حقوقی ملی، قانونگذاران با وضع قوانین و مقررات لازم، و ایجاد ساختارها
و نهادهای ضروری پول و دارایی غیرنقدی شهروندان خویش را به سمت سرمایه گذاری در
بخش های مورد نیاز کشور هدایت می کند. در بعضی کشورهای دنیا، عدم نیاز به سرمایه ذی
ربط در کشور موطن و یا نابرابری منافع حاصل از سرمایه گذاری در کشور متبوع سرمایه گذار
و کشورهای دیگر، سرمایه داران را به صدور سرمایه خویش به خارج از کشور و اقدام به
سرمایه گذاری در آنجا مجاب می سازد. سیاست ها و تدابیر تشویقی کشورهای سرمایه پذیر
نیز در جذب سرمایه گذاری خارجی بسیار موثر قلمداد می شود. اما در این مورد دیگر نمی توان از وحدت منافع سرمایه گذار و دولت سرمایه پذیر سخن به میان آورد و دستگاه قانون
گذاری و سیستم قضایی کشور خارجی را برای سرمایه گذاری قابل اعتماد، مستقل و بی
طرف قلمداد نمود. واضح است که در مسیر ایجاد ظرفیت مشترک و هم افزایی در تامین مالی
و تجمیع آنها با مشکلاتی بسیاری مواجه هستیم. مهم ترین مشکل از منظر علم اقتصاد، عدم
بلوغ بازار مالی و پولی و قدرت تحرک و خلق پول تاثیرگذار در بازار است. همچنین، از
منظر علم حقوق، گاها موانعی وجود دارد (نشات گرفته از اراده قانونگذار) که جذب و
پذیرش سرمایه گذار – و به تبع آن، سرمایه های خارجی – را با تعذر مواجه می سازد. در
حقوق ایران، این موانع در قوانین و مقررات متعددی (در راس آنها، قانون اساسی)، نمود پیدا
کرده است. مسلم است در این وصف، پذیرش سرمایه گذاری خارجی در ایران به جهت عدم
حمایت ها قانونی و همچنین، وجود موانع متعدد (به انحا صور)، ریسک سرمایه گذاری
خارجی بیش از منافع اقتصادی آنها است. در این مقاله، ضمن بررسی مفهومی تامین مالی و
سرمایه گذاری خارجی، به اهم موانع حقوقی جذب و پذیرش سرمایه گذار (سرمایه گذاری
خارجی) در ایران خواهیم پرداخت.

واژگان کلیدی: سرمایه گذار، سرمایه گذاری «خارجی»، تامین مالی، موانع حقوقی حقوق و تکالیف سرمایه گذار خارجی

عدل و داد، این گمشده دیروز و امروز بشر، از جمله در جایی به نام «دادگاه» جست و جو
می شود. دادگاه برای دادورزی و احقاق حق، دو دسته قواعد را به کار می بندد: قواعد ماهوی
که شرایط ایجاد، زوال و انتقال حق را معین می کند و قواعد شکلی که ناظر به صورت
خارجی اعمال حقوقی و تشریفات دادرسی و اثبات دعواست.صلاحیت دادگاه نخستین و مهم
ترین شرط ورود به رسیدگی است که بدون آن اصولا انجام دادرسی ممکن نیست. این
موضوع، پایدارترین موضوع دادرسی نیز است؛ به گونه ای که دادرسی از آغاز تا انجام، با آن
دست به گریبان است. خود این مساله حکایت از یک واقعیت دیگر نیز دارد و آن اینکه
صلاحیت دادگاه با بیشتر موضوع های آیین دادرسی پیوند دارد و در آن دخیل است. در این
مقاله، با مطالعه کتاب ها، مقالات و پژوهش های مربوط و یا مرتبط با موضوع، مداقه و تحلیل
قوانین و رویه قضایی کنونی و گذشته، تلاش می شود با روشی توصیفی-تحلیلی و با نگاهی
ژرف به زوایای گوناگون موضوع و ورود به حیطه های تقریبا بکر آن، ضمن پاسخگویی به
بسیاری از پرسش های مطرح، برای نخستین بار در حقوق ایران تصویری فراگیر و البته جدید
از موضوع ارایه گردد.

واژگان کلیدی: صلاحیت، دادگاه، دعاوی، تعهدات غیرقراردادی، مسیولیت مدنی

جنایات (اعم از نفس یا مادون نفس، اعم از عمدی یا غیرعمدی) فقط علیه تمامیت جسمانی
اشخاص حقیقی امکان پذیر می باشد. بنابراین از بین بردن تمام یا قسمتی از اجزا و بخش های
اشخاص حقوقی، ایراد جنایت اطلاق نمیشود. برای اطلاق وصف انسان یا شخص باید طرف
مورد اطلاق زنده باشد زیرا به ایراد جنایات قبل از زمان شروع به حیات، جنایت علیه انسان
گفته نمی شود و به اینگونه جنایات، جنایت علیه جنین اطلاق میگردد و بعد از اتمام حیات
یک فرد نیز جنایات علیه او تحت عنوان جنایت علیه اجساد قابل تعقیب و مجازات می باشد.
تصویب قانون مجازات اسلامی در سال ۱۳۹۲ و متعاقب ان تصویب قانون بیمه شخص ثالث
باعث ایجاد تغییرات کلی در باب مقررات راجع به سقط جنین اعم از جداز یا عدم جواز سقط
جنین در نظام جزایی کشور ما، مجازات سقط جنین و قصاص مرتکب آن تحت شرایطی
ومقررات راجع به دیه ی جنین شد.

واژگان کلیدی: جنین، سقط جنین، نظام جزایی ایران، قانون گذاری و تقنین

عدالت ترمیمی، جنبشی نوین در حوزه جرم شناسی است. از آنجا که جرم موجب جریحه
دار شدن وجدان جامعه می شود سازمان عدالت را بر آن می دارد تا آسیب های به وجود آمده
را ترمیم کند و طرفین نیز مجاز به مشارکت در این فرآیند خواهند بود. بنابراین برنامه های
عدالت ترمیمی، بزه دیده، بزهکار و دیگرانی که به نحوی تحت تاثیر جرم واقع شده اند را قادر
می سازد که در مقابله با جرم دخالت مستقیم داشته باشند. افراد یاد شده در مرکز فرآیند
عدالت کیفری قرار می گیرند. دولت و حقوقدانان نیز تبدیل به تسهیل کنندگان سیستمی می
شوند که هدف آن پاسخگویی بزهکار، بازسازی آسیب های وارد شده به بزه دیده و همیاری
کامل بزه دیده، بزهکار و جامعه است. در واقع فرآیند دخالت تمام طرفین، شرط بنیادین
دستیابی به بربرون داد اصلاح و آرامش است. عدالت کیفری اجرای عدالت در مورد کسانی
است که مرتکب امری جنایی شده اند. نظام تحقق عدالت کیفری سازمان یا آژانسی حکومتی
است که در پی شناسایی و دستگیری افراد متخلف از قانون با هدف تنبیه آنان است. اهداف
شامل توانبخشی به مجرمان، جلوگیری از جنایات دیگر و حمایت اخلاقی از قربانیان است.
سازمان های نخستین برای نیل به عدالت کیفری شامل پلیس، دادستان و وکیل مدافع، دادگاه و
در نهایت زندان است. در این مقاله قصد داریم عدالت ترمیمی را با عدالت کیفری مورد مداقه
و بررسی قرار داده و نتایج این امر را مورد ارزیابی قرار دهیم.

واژگان کلیدی: عدالت کیفری، عدالت ترمیمی، بزهکار، بزه دیده، میانجی گری

با توجه به خسارات هنگفت و فراوان رانندگی در کشورمان نحوه جبران خسارت آن از
اهمیت برخوردار است و برای جبران زیانهای بدنی وارد به اشخاص ثالث که به علت فقدان
یا انقضای بیمه نامه، بطلان قرارداد بیمه، شناخته نشدن وسیله نقلیه مسبب حادثه، کسری پوشش
بیمه نامه ناشی از افزایش مبلغ ریالی دیه یا تعلیق یا لغو پروانه فعالت شرکت بیمه یا صدور
حکم توقف یا ورشکستگی بیمهگر، قابل پرداخت نباشد صندوق مسقلی به نام صندوق تامین
خسارتهای بدنی تاسیس شده است که میتوان در خصوص صندوق به این نکته اشاره کرد
زمانی صندوق جبران خسارت میکند که به هر دلیلی امکان پرداخت خسارت از طریق بیمه-
گر مسیولیت وجود نداشته باشد این تحقق به شیوه کتایخانهای و تحلیلی توصیفی و در ۷
مبحث نگارش یافته است. در این تحقیق تلاش شده است به ماهیت و مبانی و نحوه پرداخت
خسارات بدنی و ساختار صندوق تامین و مواردی که مشمول این صندوق قرار می گیرند اشاره
شود و در نتیجه گیری به پیشرفت های قانونگذاری جدید نسبت به قانون قبلی اشاره شده است.

واژگان کلیدی: خسارت بدنی، بیمه مسیولیت بدنی، حوادث رانندگی، پرداخت خسارت

یکی از جرایم رایج علیه میراث فرهنگی و آثار باستانی، حفاری و کاوش غیر مجاز در محوطه های تاریخی باستانی به قصد به دست آوردن اموال تاریخی و فرهنگی است که متاسفانه امروزه با تولید و ساخت وسایل و ابزار فلزیاب و گنج یاب ارتکاب این عمل برای عاملان آن از سرعت، دقت و وسعت فوق العادهای برخوردار شده است. این جرم، باعث ورود آسیب و ایجاد تخریب در محوطه های تاریخی شده و گاه آثار جبران ناپذیری را به بار می آورد. در این مقاله ابعاد جرم کاوش غیرقانونی در اماکن و محوطه های باستانی و کاوش تحت عناوین سیاست جنایی تقنینی، قضایی، اجرایی و مشارکتی مورد بررسی قرار گرفته است و راهکارهایی تحت عناوین راهکارهای کیفری و غیرکیفری برای پیشگیری از بزه مذکور ارایه شده است. پیشگیری از وقوع جرم حفاری و کاوش غیرمجاز و سایر جرایم علیه میراث فرهنگی نه تنها مستلزم وجود قوانین کافی و عملکرد درست دستگاه های قضایی و دولتی است، بلکه ایجاد آگاهی و نگرش درست در میان مردم درباره ارزش تاریخی و فرهنگی این آثار و تاثیری که میراث ارزشمند در شناخت هویت و فرهنگ مردم هر کشوری دارد میتواند به پیشگیری از ارتکاب هرچه بیشتر این جرایم بیانجامد.

واژگان کلیدی: کاوش غیر قانونی، حفاری، عتیقه، مخوطه های تاریخی، گنج، دفینه

در یک جامعه مدنی، کسی نباید به خود حق دهد که به حقوق مالی و غیر مالی افراد تجاوز
کند، مگر اینکه این اختیار در قالب نمایندگی و وکالت به وی اعطا شده باشد. در این راستا
املاک و اسناد مربوط به آنها، معمولا از جمله اموال با ارزش در یک جامعه به شمار می روند؛
بنابراین نسبت به سو استفاده از این اموال حساسیت وجود دارد و به همین دلیل است که
قانونگذار در برابر این دسته از اعمال، واکنش از خود نشان می دهد. با این وجود امروزه در
تعاملات اقتصادی اشخاصی وجود دارند که با دخل و تصرف غیر قانونی در حقوق مالی افراد،
نظم اجتماعی را بهم می زنند، که یکی از مصادیق آن انجام معامله معارض است. قانونگذار با
اعمال قوانینی مانند قانون ثبت اسناد واملاک، سعی در حفظ نظم مالی جامعه دارد تا در سایه
اعمال این قوانین بتواند مالکیت قانونی افراد بر اموال خود را مصون گرداند. چرا که اگر
قانونگذار اقدام به ضروری کردن ثبت بعضی از اموال نمی کرد ممکن بود که بعضی از افراد با
سند عادی و تنظیمی بین خود، مال مورد نظر را منتقل کنند و بعد همان مال را به موجب سند
عادی دیگر، به شخص دیگری منتقل کند و این خود می توانست مشکلات عدیده ای را ایجاد
کند. بنابراین با الزامی کردن ثبت رسمی اموال، این مشکل تا حدودی حل شد چرا که اگر
یک مال به چند نفر به طور جداگانه فروخته می شد، آن شخصی که در معاملات متعدد، معامله ی او مقدم و سند او رسمی بود، مالک شناخته می شد.با این وجود بعضی از افراد به نحو متقلبانه، مال خود را به موجب سند عادی و رسمی به اشخاص دیگر منتقل می کنند که این
عمل ،جرم محسوب می شود و تحت عنوان «معامله معارض» دارای ضمانت اجرای حقوقی و کیفری می باشد. در این مقاله پس از شناخت دقیق معامله معارض ضمانت اجرای حقوقی و کیفری معاملات معارض را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

واژگان کلیدی: معاملات معارض، قولنامه، سند رسمی، ضمانت اجرا، رویه قضایی، فروش مال غیر

انتقال مال مرهونه از مسایل بحث برانگیز در ادبیات حقوقی نهاد رهن است و با چالش های
حقوقی خاصی مواجه شده است و در این زمنیه بین فقها، حقوقدانان و رویه های قضایی
اختلاف ایجاد شده است. صحت معاملات مرهونه همواره با این چالش روبه رو بوده که آیا
فروش مال مرهونه بدون اجازه مرتهن در زمره تصرفاتی است که منافی حق مرتهن است یا
خیر؟ این موضوع با رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور در سال ۱۳۷۶ به نوعی
مختومه شده است اما چالش حقوقی دیگر یعنی وضعیت حقوقی معاملات عین مرهونه که با
شخص ثالث انجام می شود هنوز بحث برانگیز و نیازمند وحدت رویه در پرونده های قضایی
است. همچنین نیازمند راهکارهای حقوقی از سوی قانونگذار است. ماده ۷۹۳ قانون مدنی
مطرح کرده است که راهن نمی تواند در رهن تصرفی کند که منافی حق مرتهن باشد، مگر به
اذن مرتهن. بیشتر حقوقدانان به تبع از نظر مشهور فقها، در مورد انتقال عین مرهونه توسط راهن
از ماده مزبور حکم عدم نفوذ را استنباط کرده اند، ولی قانون مدنی ظاهرا ملاک صحت و سقم
تصرف راهن را، تنافی یا عدم تنافی با حقوق مرتهن دانسته است.

واژگان کلیدی: رهن ، نقل و انتقال ، مال مرهون ، تصرفات قانونی

یکی از مهم ترین مسایلی که امروزه در سطح وسیعی از جامعه با آن روبه رو هستیم مسیله ی
نا باروری زوجین و به تبع آن در خواست برای تقبل و سرپرستی فرزند خوانده از مراجع ذیصلاح
و قانونی می باشد. فرزند خواندگی و احکام مربوط به آن مانند حرمت ناشی از فرزندخواندگی،
مسیله ارث، نفقه، ولایت، ازدواج و غیره ازجمله مسایلی هستند که با عنایت و توجه بیشتر به
آن ها می توان تا حدودی شبهات مربوط به این مسیله را حل وفصل کرد. لذا این مقاله سعی بر
آن دارد که با توجه به آیات مطرح شده در قرآن کریم و فقه امامیه و فتوای مجتهدین عظام و
شناخت ماهیت فرزندخوانده، احکام و راه های محرمیت فرزندخواندگی را بررسی نماید و
نتایج حاصل از آن را ارایه دهد.

واژگان کلیدی: فرزند خواندگی، ناباروری، محرمیت، خانواده، سرپرستی

سیاست کیفری ایران در قانون جدید آیین دادرسی کیفری در مرحله دادسرا سعی بر
میانجی گری دارد البته میانجی گری از نهادهای تازه تاسیس در ایران می باشند. اگرچه این
نهاد سابقه ی طولانی ندارند، لکن حل و فصل اختلافات و دعاوی به شیوه ی مسالمت آمیز و
از طریق صلح و سازش سابقه ای دیرینه در نظام دادرسی اسلامی دارد. در استان های غربی
کشور نظیر ایلام صلح و سازش از طریق ریش سفیدان مرسوم می باشد حل و فصل اختلافات از طریق مصالحه و سازش و ترغیب نمودن طرفین دعوا به صلح و سازش، همواره مورد تاکید
دادرسی اسلامی بوده است. نهاد های میانجی گری و هم چنین قاضی تحکیم در کلیه ی
دعاوی ابتدایا سعی در ایجاد صلح و سازش دارند و در صورت عدم حصول سازش، در اموری
که صلاحیت دارند، اقدام به قرار مجرمیت می نمایند و این مهم در قانون آیین دادرسی کیفری
مصوب ۱۳۹۲ در شقوق ۸۲، ۸۳، ۸۴ و ۱۹۲ پیش بینی شده است و به نظر می رسد 
مهمترین کارکرد دادسرا از منظر قانون آیین دادرسی کیفری جدید در راستای اهداف نظام
عدالت ترمیمی شناسایی نقش میانجی گری میان بزهکار و بزه دیده برای دادسرا می باشد.

واژگان کلیدی: میانجی گری، عدالت ترمیمی، دادسرا، قانون آیین دادرسی کیفری

آنچه در باب معاملات و به ویژه در انعقاد عقود ضروری است اعلام اراده متعاملین می باشد
و صرفا هر روشی که عرفا موجب هدایت انشا باشد می تواند به عنوان اعلام اراده در معاملات
مورد استفاده قرار گیرد، همچنین بر مبنای اصل حاکمیت اراده، قصد انشایی طرفین به وجود
آورنده عقد در عالم اعتبار است، اما برای تاثیر آن شرایطی لازم است. بر همین اساس باید
گفت که ایجاب و قبول بیانگر قصد طرفین می باشد و باعث هدایت انشایی عقد می باشد حتی
در عالم الکترونیک که ویژگی ای های خاصی نسبت به دیگر فضاها دارد. تجارت الکترونیک
منجر به چالش های متعددی در حقوق سنتی حاکم بر قراردادهای کاغذی شده که شامل به
طوری که صلاحیت قضایی، اعتبار، تشکیل، تعدیل، تصدیق، صحت پیام و عدم انکار می
گردد. این تحلیل و تطبیق به بررسی جزییات مبحث ایجاب و قبول که یکی از مباحث متعدد
داخل در تجارت الکترونیک می پردازد. هرچند انعقادقرارداددرفضای مجازی نباید مشابه با
انعقاد آن در دنیای واقعی باشد و نباید از این لحاظ تفاوت عمده ای بین این دو فضا
وجودداشته باشد، ولی حقیقت آن است که هم این مسیله به تبیین دارد و هم تفاوت هایی بین
آن دو در برخی موارد مشاهده می شود.

واژگان کلیدی: ایجاب و قبول، کنوانسیون بیع بین المللی، انعقاد عقد و قرارداد، قصد

امروزه جوامع بشری بیش از پیش به اهمیت و استحکام بنیان خانواده در سلامت جامعه پی
برده اند، اهمیت این موضوع از آن جهت است که خانواده رکن اساسی و ریشه ای هر جامعه
می باشد که سلامت آن اثر مستقیم در سلامت و موفقیت در سطح اجتماع دارد .از این رو
قدرت ها برای حفظ این نهاد به دنبال راه حل های سیاسی، فرهنگی ،اقتصادی و حقوقی می
باشند که در سایه آن بتوان دوام و امنیت خانواده را تضمین نمود ، در دین اسلام از همان ابتدا
به موضوع خانواده ،زن و مرد، که ارکان اصلی خانواده هستند بسیار توجه شده است به همین
دلیل تکالیفی که زن و شوهر نسبت به یکدیگر برای رسیدن به آرامش و تعالی نیاز دارند را
معرفی و تبیین نموده و آنها را ملزم به رعایت آن کرده است، از حقوق زوج تمکین زوجه و از
حقوق زوجه که باید زوج آن را ادا نماید می توان از مهریه و نفقه و اجرت المثل و نحله نام
برد.که اصطلاحا از آن به عنوان حقوق مالی زوجه یاد می کنیم. مهریه و نفقه در ایام زوجیت
و اجرت المثل و نحله پس از طلاق به زوجه تعلق می گیرد و از حقوق مالی زوجه محسوب
می گردد که جنبه حمایتی دارد ،امروزه پرداخت حقوق مالی زوجه در اغلب موارد با موانعی
روبرو شده است. بنا به نظر جامعه شناسان در مورد مهریه (در عصر کنونی میزان مهریه در حال
افزایش است که این امر پیامد های نا مطلوبی همچون تغییر در نوع همسر گزینی، کاهش نرخ
ازدواج و ایجاد خصومت و دشمنی و احتمال سوداگری و .... در پی خواهد داشت.)

واژگان کلیدی: مهریه، عقد نکاح، طلاق، اجرت المثل، حقوق خانواده

امروز با پا گذاشتن در هزاره سوم میلادی فناوری های نوین اطلاعات و ارتباطات به نحوه
شگفت آوری وارد ساختار زندگی انسانها شده است که تجلی آن فضای تبادل اطلاعات
(فضای سایبر) است .بی تردید به موازات گسترش فعالیت ها و ارتباطات در فضای سایبر،
بخشی از بزهکاران نیز فعالیت های مجرمانه خود را به فضای سایبر منتقل کرده اند یا از رهگذر
چنین فضایی مرتکب جرم یا جرایمی می شوند.از این رو با توجه به افزایش آمار جرایم و
استفاده از شیوه های نوین در ارتکاب جرایم سایبری و عدم کارایی واکنش های کیفری،
ضرورت بکارگیری اقدامات پیشگیرانه در قالب تدابیر فنی که با تغییر شرایط محیطی در صدد
است از ارتکاب جرم فرد مصمم به انجام جرم ، جلوگیری کند ،در دهه های اخیر در بسیاری
از کشورهای دنیا مورد توجه قرار گرفته است . البته باید متذکر شویم ،تدابیرپیشگیرانه با
محدودیت های فراوانی مواجه است ، از یک طرف می توان تدابیرپیشگیرانه را به تمام زمینه
ها گسترش داده واز سوی دیگر در مقابل به کار گیری این روش مرتکبین جرایم سایبر قرار
دارند که می خواهند این تدابیر را خنثی کنند بعضا هم موفق به این کار می شوند.

واژگان کلیدی: پیشگیری، جرایم سایبری، چالش ، محدودیت، اینترنت